Product-informatie

VAKTERMEN:

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z

Adressenbestand Verzameling alfabetisch en/of systematisch geordende adressen rond bepaalde doelgroep(en).

Akte-envelop Een envelop van een groot formaat, herkenbaar aan de klep die aan de korte zijde zit met de plaknaad aan de achterzijde. Het is een sterke envelop gemaakt van effen, creme of wit papier.

Banderol Papieren wikkel om een poststuk met daarop naam en adres van de geadresseerde (het adresbandje).

Bandzetter Een bindmethode waarbij boekblok en boekband afzonderlijk van elkaar worden vervaardigd op snelle machines, waarna het boekblok machinaal met de boekband wordt samengevoegd tot één geheel. Uitvoeringen van de bandzetter zijn: gelijmd of genaaid gebonden met ronde of vierkante rug of de integraalband. Een bandzetter wordt ook wel een gebonden boek genoemd.

Banner naam, meestal gebruikt om geplotte zeildoek reklame aan te duiden.

Banvelop Is een planovel papier wat om het verzendstuk wordt omlijmd. Deze is aan 4 zijden gesloten. Voordeel is dat er bijlages bijgesloten kunnen worden. Bedrukte schutbladen Schutbladen kunnen vooraf bedrukt worden. Men moet bij voorkeur geen gestreken papieren gebruiken.

Bestandsbeheer Het bijhouden van mutaties in het adresbestand.

Bijsluiter Zie harmonicavouw.

Blinddruk Een techniek behorende bij verguldpers. De verhitte beelddrager, letters, lijnen of ornamenten, worden met vrij veel spanning in het materiaal geperst zonder gebruik te maken van goud-, zilver- of kleurfolie. Het oppervlak van het te bedrukken materiaal is bepalend voor het resultaat. Het resultaat kan mat (dof) of glanzend (glimmend) zijn. Vooral sommige leersoorten laten zich mooi blinddrukken, omdat de oppervlaktehuid verschroeid en een mooi licht- of donkerbruin beeld te zien geeft.

Bloks Deze (schrijf)bloks zijn te verdelen in gelijmde en geniete bloks, al of niet geperforeerd. Bloks zijn afgewerkt op een onderbord met een dekblad en eventueel voorzien van een vel karton.

Boekband De harde kaft van een boek. De band steekt ongeveer 3 mm buiten het boekblok uit en scharniert vanuit de rug in de kneep.

Bordrug-envelop Een vrij stevige envelop met als basis een stuk karton, dat aan drie zijden is omgeplakt met een sterke papiersoort. De sluitklep zit aan de korte zijde. De envelop wordt gebruikt om foto's, diploma's e.d. te verzenden die niet gevouwen of beschadigd mogen worden.

Brocheren Het samenstellen van een aantal bladen of katernen met daaromheen een soepel omslag verbonden door nietjes, garen of lijm.

Brochure Een bindwijze van één of meer katerns, die in elkaar gestoken zijn. Deze katerns zijn verbonden door middel van één of meer nietjes, naaisteek of lijmstreep.

CMYK kleuren basiskleuren gebruikt voor de productie van full colour beeld. De C staat voor Cyaan (blauw), M voor Magenta (rood), Y voor Yellow (geel) en de K staat voor Black (zwart)

Coming and going Zie kop aan kop verwerking.

Digitaal drukken methode waarbij in principe gebruik gemaakt wordt van geavanceerde kleurenprinters. Het beeld wordt uit verschillende tonerkleuren opgebouwd. In ons geval uit 7 kleuren (CMYK en RGB)

DTP afkorting voor Desk Top Publishing. Engelse term voor het publiceren op het bureau of te wel gebruik maken van de pc bij het maken van documenten. IN de Grafische Industrie wordt meestal gebruik gemaakt van Apple Macintosh computers, vanwege de geöriënteerdheid op beeld in plaats van rekenen.

Folie Een materiaal bestaande uit een drager van papier of kunststof, een was- of parafinelaag, een over te dragen metaal- of kleurlaag en een lijmlaag. Folie is verkrijgbaar in iedere denkbare kleur en in vele structuren.

Follow-up Een geheel van activiteiten volgend op een bepaalde direct-mailactie.

Frezen Het afschaven van de rug van het gevouwen en vergaard bindwerk door middel van een frees. De lijm kan goed in de opengefreesde rug dringen om de bladen onderling te verbinden. De weg te frezen hoeveelheid wordt bepaald door het dikste katern in het boek, omdat ook het hartvel daarvan los moet komen. Bij groot-montage moet rekening worden gehouden met deze freesbewerking, mede in verband met doorlopende pagina's.

Full Colour Kleurenbeeld waarbij de kleuren opgebouwd worden uit de 4 basiskleuren Cyaan, Magenta, Yellow en Zwart. Hiervoor zijn 4 drukgangen op een 1-kleurenpers of 1 drukgang op een 4 kleurenmachine nodig.

Garenlassen Een bindwijze, waarbij vóór de laatste vouwslag de vouwmachine in de rugwitmarge stukjes geïmpregneerd draad worden ingevoerd en op de rug vastgelast. Daarna wordt de laatste vouwslag gemaakt. Na het vergaren, lijmen omplakken met overlijmmateriaal ontstaat een boekblok, dat een stevigheid heeft die ligt tussen die van een gelijmd en een genaaid boek.

Gelijmd gebonden Gelijmd gebonden houdt in dat het gelijmde boekblok wordt afgewerkt als een (garenloos gebonden) bandzetter door middel van boekband, schutbladen en overlijmmateriaal.

Gelijmd gebrocheerd Gelijmd gebrocheerd betekent dat de katerns na het vergaren gefreesd en (garenloos gebrocheerd) gelijmd zijn en vervolgens in dezelfde machinegang van een omslag zijn voorzien.

Gebonden boek Zie bandzetter.

Gebrocheerd boek Een bindmethode waarbij een soepel omslag om de rug is vastgekleefd, eventueel met zijbelijming op de platten van het gelijmd, garengelast of genaaide boekblok.

Gekartonneerd Een bindmethode die toegepast wordt voor o.a bibliotheekboeken en de 'harde' boeken uitvoering van telefoonboeken. De borden worden op de schutbladen geplakt, met linnen op de rug beplakt en gelijk afgesneden. De eenvoudige uitvoering is gekartonneerd gelijk-af, waarbij al het opgeplakte materiaal gelijk wordt gesneden. Dit in tegenstelling tot de duurdere uitvoering, waarbij het linnen en platmateriaal om de borden wordt geslagen. Deze laatste uitvoering is een verdwijnende bindmethode omdat veel werk in handwerk verricht moet worden.

Gevoerde enveloppen Enveloppen, die gevoerd zijn met speciaal dun papier. Toepassing bij luxe enveloppen, zodat de inhoud bijvoorbeeld door de envelop heen niet zichtbaar is.

Goudsnede De snede van veelal luxe, handgebonden boeken is voorzien van een dun laagje goud. Het dunne goud wordt op zorgvuldig voorbereide snede aangebracht en aangeperst met bepaalde handgereedschappen. De snede kan dof of glimmend afgewerkt en desgewenst geciseleerd worden. Ciseleren wordt gedaan met diverse kleine ponsjes, die op patroon in de snede worden getikt.

Handboekbinden Het binden van een los exemplaar of enkele stuks volgens een bindwijze waarbij band en boek samen één geheel worden. Veelal gaat het er om luxe boeken in enkele stuks, zoals bibliofiele uitgaven, receptieboeken, jubileum-albums, enz. De voornaamste handbindmethoden zijn de Engelse, de Franse en de Duitse bindwijze. Daarnaast behoren luxe kartonnages, zoals oorkonde-kokers, hoezen en overslagdozen ook tot het handboekbinden.

Hardware Computervakterm, waarmee de apparatuur aan een computersysteem wordt aangeduid.

Harmonicavouw Een parallelvouwmethode waarbij de vouwslagen zig-zag op elkaar volgen. Een voorbeeld is de zogenaamde bijsluiter, die soms wel 10 slagen zig-zag gevouwen is. Een bijsluiter is een klein foldertje, dat bij een artikel gesloten wordt (bijv. medicijnen, cosmetische artikelen, fotorolletjes).

Hotmelt Een synthetische kleefstof die uit vaste stof bestaat, welke door verhitting (180øC) vloeibaar wordt. Hotmelt wordt toegepast bij het gelijmd brocheren van boeken, in de kartonnage industrie en bij de vervaardiging van hoezen van grammofoonplaten. Hotmelt heeft een grote, directe kleefkracht.

Inlopen pagina's Bij geniet gebrocheerd doet zich het verschijnsel van het inlopen der pagina's voor. Hiermede moet bij de grootmontage rekening gehouden worden.

Innoverende inserts Een drukwerk met talloze mogelijkheden bijvoorbeeld als insluiter bij periodieken en brochures. Na het afscheuren van bijvoorbeeld de geperforeerde antwoordkaart.

Inschiet Dit is de hoeveelheid te verwerken materiaal, bijvoorbeeld katernen of plano-vellen, die de binder extra nodig heeft voor het instellen van de machine, voor het materiaalverlies vanwege storingen e.d. De netto-oplage door de binder af te leveren plus de inschiet vormen tezamen de bruto-oplage door de drukker te leveren.

Inslagschema Het schema waarmee aangegeven wordt hoe de diverse pagina's bij de grootmontage gemonteerd moeten worden op het drukvel. Hierbij dient rekening te worden gehouden met het formaat, de looprichting, de papiersoort en het type vouwmachine.

Insteken Het verpakken van de diverse onderdelen van de mailing in een enveloppe of andere adresdrager.

Integraalband Een uit één stuk bedrukt of beplakt karton, waarbij de randen van het materiaal naar binnen gevouwen zijn en dat voorzien wordt van de beide schutbladen. Een dergelijke band is stevig, vanuit een hecht geheel en heeft meestal een ingebrande kneep, waardoor de boekband beter scharniert.

Kabinetsluiting Een sluiting vrij hoog aan de lange zijde van de kabinetenvelop. De veel gebruikte maat is tegenwoordig EA 5/6 envelop; 110 x 220 mm.

Kapitalen Het machinaal of met handwerk aanbrengen van een smalle strook textiel voorzien van een gekleurd kraaltje aan de kop en aan de staart bij het afwerken van het boekblok. Dit strookje textiel, kapitaalband genoemd, verhoogt het aanzien van het boek.

Katern Een op formaat gevouwen bedrukt vel, dat een onderdeel vormt of gaat vormen van een boek of brochure (Latijn: quaternum = in vieren gevouwen). De meeste katerns hebben een omvang van 8, 16, 32 of 64 pagina's, alhoewel ook katerns van 12 of 24 pagina's worden gebruikt.

Kettingformulieren Formulieren die in principe eindeloos rotatief worden vervaardigd en tenslotte zig-zag gevouwen afgeleverd worden. Links en rechts van het formulier is transportperforatie (pin-feed) aangebracht, die noodzakelijk is om de kettingformulieren door de verwerkingsmachine te voeren. Deze stroken transportperforatie worden door middel van een perforatielijn gescheiden van het uiteindelijke formulier. De maataanduiding is in inches, in verband met de doorvoerafstanden. Het kettingformulier heeft een belangrijk deel van de markt ingenomen van de vroeger veel gebruikte scheurstellen of sets. Daartegen verliezen kettingformulieren momenteel terrein vanwege de introductie van formulier-arme administraties en laserprinters.

Kop aan kop Het drukken en afwerken van twee boeken boven elkaar. Het kunnen twee verwerking verschillende titels zijn, maar het kan ook bij één boek. In het laatste geval moet het aantal katerns op een even aantal uitkomen. Het dubbele boek bestaat dan in wezen uit twee identieke helften die tegen elkaar gelegd zijn. Deze verwerking vraagt een speciaal inslagschema, waarbij ook aandacht geschonken moet worden aan de witverdeling.

Kop aan staart In tegenstelling tot de kop aan kop verwerking worden hier de boeken zo verwerking boven elkaar gedrukt, dat de staart van de bovenste boek de kop van het onderste boek raakt. Indien hetzelfde boek boven elkaar wordt verwerkt, is het minder economisch dan de kop aan kop verwerking.

Korte jas Banderol van meestal circa 10 cm breed. Deze bedekt maar een deel van het poststuk.

Koudlijm Zie vinyllijm. Verdient in het algemeen de voorkeur boven warme lijm.

Krasvastheid De weerstand, die het bedrukte materiaal biedt, tegen krassende, wrijvende of schurende handelingen, bijvoorbeeld bij het machinaal afwerken van drukwerk. Er zijn diverse methoden al naar het praktische doel om de krasvastheid van de drukinkt op papier of karton te testen.

Kunstleer Nitro-cellulose of PVC (polivinylchloride) gestreken materiaal. Nitro-cellulose, op basis van kraft-papier, is in het algemeen beter te verwerken; PVC op een papieren onderlaag, is slijtvaster.

Lamineren Het op elkaar hechten van dunne lagen materiaal. In de grafische branche gaat het om transparante kunststof-folie op bedrukt of onbedrukt papier of karton. In plaats van lamineren wordt ook wel de term plastificeren gebruikt.

Landscape Zie Oblong.

Lange jas Banderol van gelijke hoogte als het poststuk. Deze wordt dus door de banderol geheel bedekt.

Langlopend Papier wordt gemaakt op een machine met een zeer lange zeef, waarop pulp wordt verspreid. Langlopend wil zeggen de machine richting. Breedlopend daarentegen de breedte van de machine. Men kan deze beide richtingen herkennen door het papier voorzichtig dubbel te vouwen. De zijde die de meeste weerstand biedt bij het dubbel slaan, is de breedlopende zijde. Andere proeven zijn de scheurproef en het nat maken van de randen.

Lay-out Een ontwerp, meestal een getekend of door diverse stukken tekst en tekeningen samengesteld model, dat als voorbeeld dient voor het maken van het 'orgineel'.

Leparello-vouw Een folder die vele slagen zig-zag gevouwen. Ook kinderboeken die in zig-zagvorm worden uitgegeven, worden leparello-boeken genoemd.

Liniatuur Hieronder wordt verstaan het patroon van lijnen op papier: de belijning van het papier. De standaardliniaturen zijn de vierkante ruitjes, de langwerpige ruitjes en de gewone schrijflijnen. Bij kantoorboeken komen bijzondere liniaturen voor, zoals de lijnen voor kolommen van balans- en kasboeken. De liniatuur kan aflopend, sluitend of hangend zijn.

Linnen Wordt nog vaak toegepast voor de bekleding van boekbanden en is niet veel duurder dan de nieuwe kunststof alternatieven. Komt vooral tot z'n recht als de boekbinder er een folie- en/of blinddruk op zet. Nadelen zijn dat het moeilijk met fijne elementjes te bedrukken is en dat het gevoelig is voor vocht en vuil.

Looprichting Zie langlopend.

Lumbecken Een methode om planovellen in de rug aan elkaar te lijmen. Hiervoor worden de vellen in een klem gezet, aan de ene zijde uitgewaaierd en van lijm voorzien. Daarna aan de andere zijde uitgewaaierd en ook ingelijmd. Er ontstaat dan een smalle lijmfilm tussen de vellen. Hierdoor ontstaat een zeer goede hechting.

Luxe kartonnage Hiermee wordt de vervaardiging van luxe verpakkingen aangeduid, zoals bestekdozen en verpakkingen voor het luxe postpapier.